Badminton: serwis i punktacja w singlu i deblu
Spis treści
W badmintonie punkt zdobywa zwycięzca każdej wymiany — również wtedy, gdy odbierał serwis. Serwuje się po przekątnej: z prawego pola przy parzystej liczbie własnych punktów, z lewego przy nieparzystej. W singlu wynik dotyczy zawodnika, a w deblu całej pary. Największe różnice dotyczą granic boiska i kolejności serwowania.
Poniżej opisujemy powszechnie znany format gry do 21 punktów, przydatny do rozegrania pierwszego meczu rekreacyjnego. W zawodach obowiązuje format wskazany w regulaminie konkretnego turnieju.
W 30 sekund
- W formacie do 21 punktów mecz wygrywa zawodnik lub para, która zwycięży w dwóch setach. Przy 20:20 potrzeba dwóch punktów przewagi, ale przy 29:29 rozstrzyga następna wymiana.
- Parzysty wynik serwującego oznacza serwis z prawej strony, nieparzysty — z lewej. Wynik przeciwnika nie decyduje o wyborze pola.
- W singlu serwis trafia w wąskie, długie pole. W deblu — w szerokie, krótsze pole; po odbiorze gra toczy się już do tylnej linii boiska.
- Gdy serwujący wygrywa wymianę, serwuje ponownie z drugiej strony. Gdy przegrywa, prawo serwisu przechodzi na przeciwnika.
- Lotka na linii jest dobra. Dotknięcie siatki rakietą lub ciałem podczas trwającej wymiany oznacza błąd.
Jak liczyć punkty i rozstrzygnąć set
W systemie punkt za każdą wymianę zwycięzca akcji dopisuje sobie jeden punkt i wykonuje następny serwis. Nie trzeba wcześniej „zdobyć serwisu”, aby zacząć punktować.
W formacie do 21 punktów set kończy się po osiągnięciu co najmniej 21 punktów i dwóch punktów przewagi, z ograniczeniem do 30 punktów. Przykładowo:
- przy 21:18 set jest zakończony;
- przy 21:20 gra trwa dalej;
- przy 22:20 set jest zakończony;
- przy 29:29 następny punkt daje zwycięstwo 30:29.
Mecz rozgrywa się do dwóch wygranych setów, więc może zakończyć się wynikiem 2:0 albo 2:1. Zwycięzca seta serwuje jako pierwszy w następnym. W deblu para wygrywająca set może wybrać, który z jej zawodników rozpocznie serwowanie.
Przed pierwszym setem losowanie pozwala wybrać serwis lub odbiór albo stronę boiska. Druga strona wybiera spośród pozostałych możliwości. Przy grze rekreacyjnej wystarczy jasno ustalić te kwestie przed pierwszą wymianą.
Jak podawać wynik przed serwisem
Najpierw podaje się punkty strony serwującej. Komunikat „siedem–cztery” oznacza więc, że serwujący ma siedem punktów, a przeciwnik cztery.
To pomaga także wybrać właściwe pole. Przy wyniku 7:4 serwujesz z lewej strony. Jeśli przegrasz wymianę, przeciwnik obejmie serwis przy stanie 5:7 i również będzie serwował z lewej — ponieważ ma pięć punktów.
Z którego pola serwować i gdzie powinna spaść lotka
Pole serwisowe wybiera się według własnego wyniku, a lotkę kieruje do pola po przekątnej. Prawą i lewą stronę zawsze określaj z perspektywy zawodnika stojącego twarzą do siatki.
Schemat przekątnych można zapamiętać tak:
- twoje prawe pole → prawe pole odbierającego, położone po przekątnej;
- twoje lewe pole → lewe pole odbierającego, położone po przekątnej.
Choć oba pola nazywają się „prawymi”, z perspektywy osoby patrzącej z boku znajdują się po przeciwnych stronach osi boiska.
Na korcie z liniami do singla i debla najłatwiej pomylić boczne granice oraz dwie linie w tylnej części boiska. Ich znaczenie porządkuje tabela.
| Granica pola | Singiel | Debel |
|---|---|---|
| Boczna granica serwisu | Wewnętrzna linia boczna | Zewnętrzna linia boczna |
| Tylna granica serwisu | Końcowa linia boiska | Linia serwisowa długa do debla, przed końcową |
| Przednia granica serwisu | Linia serwisowa krótka | Linia serwisowa krótka |
| Granice podczas wymiany po serwisie | Wąskie boisko aż do końcowej linii | Szerokie boisko aż do końcowej linii |
W praktyce serwis w deblu ma szersze, ale krótsze pole niż w singlu. Dopiero po prawidłowym odbiorze można zagrywać lotkę na całą długość boiska deblowego.
Linie należą do obszaru, który wyznaczają. Serwis, który spadnie na właściwą linię ograniczającą pole odbioru, jest dobry. Lotka przed linią serwisową krótką oznacza błąd serwującego.
Jak wykonać prawidłowy serwis
Przy serwisie zarówno serwujący, jak i odbierający stoją w swoich polach po przekątnej, bez dotykania stopami linii. Część obu stóp każdego z nich musi pozostawać w kontakcie z podłożem i w nieruchomej pozycji od rozpoczęcia serwisu do jego wykonania. Nie wolno więc wyskoczyć do serwisu ani wejść na linię w trakcie jego wykonywania.
Przed zagraniem sprawdź kolejno:
- Czy stoisz po stronie odpowiadającej twojej liczbie punktów.
- Czy odbierający zajmuje pole po przekątnej i jest gotowy.
- Czy stopy nie dotykają linii.
- Czy uderzasz najpierw w podstawę lotki, a ruch rakiety po rozpoczęciu serwisu biegnie płynnie do przodu.
Lotka powinna polecieć w górę, przejść nad siatką i — jeśli odbierający jej nie przechwyci — spaść w odpowiednim polu serwisowym. Zamach zakończony nietrafieniem w lotkę przy próbie serwisu jest błędem; nie daje dodatkowej próby.
W przepisach turniejowych wysokość kontaktu z lotką jest precyzyjnie określona. Przy przygotowaniu do zawodów trzeba sprawdzić obowiązującą wersję zasad serwisu; potoczne „serwuj poniżej pasa” nie jest wystarczającą instrukcją sędziowską.
Czy serwis, który dotknie siatki, trzeba powtórzyć
Samo muśnięcie siatki nie powoduje powtórki. Jeżeli lotka przeleci na drugą stronę i trafi we właściwe pole serwisowe, gra trwa.
Jeśli nie przejdzie nad siatką albo spadnie poza właściwym polem, serwujący przegrywa wymianę. Nie obowiązuje znana z tenisa zasada ponawiania serwisu po dotknięciu taśmy.
Serwis w singlu: wynik wskazuje stronę
W singlu każda zmiana serwującego jest prosta: zawodnik, który właśnie wygrał wymianę, wykonuje kolejny serwis z pola odpowiadającego swojemu wynikowi.
Przykładowy początek seta:
- Anna serwuje przy 0:0 z prawego pola.
- Anna wygrywa wymianę. Przy 1:0 serwuje z lewego pola.
- Bartek wygrywa następną wymianę. Jest 1:1, więc przejmuje serwis i wykonuje go z lewego pola.
- Bartek zdobywa kolejny punkt. Przy swoim wyniku 2:1 serwuje z prawego pola.
Nie trzeba zapamiętywać stałej kolejności przechodzenia między polami. Wystarczy ustalić, kto wygrał ostatnią wymianę i ile ma punktów.
Serwis w deblu: kto serwuje, kto odbiera i kiedy zmienia pola
W deblu o stronie serwisu decyduje wynik pary, ale nie oznacza to, że partnerzy dowolnie wybierają serwującego przed każdą akcją. Kolejność wynika z ustawienia i przebiegu gry.
Jeżeli para serwująca zdobywa punkt, ten sam zawodnik serwuje dalej, przechodząc na drugie pole serwisowe. Jego partner również zmienia pole. Para odbierająca po przegranej wymianie nie zamienia się polami.
Gdy para serwująca przegra, przeciwnicy zdobywają punkt i od razu przejmują serwis. Nie ma drugiej próby serwisowej dla partnera. Serwuje zawodnik stojący na polu zgodnym z aktualnym wynikiem jego pary.
Przykład kolejności serwisu w deblu
Załóżmy, że grają Anna z Bartkiem przeciwko Celinie i Dawidowi. Na początku Anna i Celina zajmują prawe pola swoich stron, a ich partnerzy lewe.
| Sytuacja | Kto wykonuje następny serwis | Pole serwującego | Kto odbiera |
|---|---|---|---|
| Początek, 0:0 | Anna | Prawe | Celina |
| Anna i Bartek zdobywają punkt, mają 1:0 | Anna | Lewe | Dawid |
| Celina i Dawid wyrównują na 1:1 | Dawid | Lewe | Anna |
| Celina i Dawid obejmują prowadzenie 2:1 | Dawid | Prawe | Bartek |
| Anna i Bartek wyrównują na 2:2 | Bartek | Prawe | Dawid |
To przykład hipotetycznego przebiegu seta. Pokazuje, dlaczego w deblu trzeba śledzić zarówno punkty pary, jak i ustawienie zawodników.
Odebrać serwis może tylko właściwy odbierający. Jeśli zrobi to jego partner, para popełnia błąd. Po odbiorze obaj partnerzy mogą swobodnie przemieszczać się po swojej stronie i zagrywać kolejne lotki.
Kiedy zmienia się strony boiska
Zmiana stron boiska oznacza przejście na drugą połowę kortu, za siatkę. Jest czymś innym niż zamiana prawego i lewego pola serwisowego.
W opisanym formacie meczu strony zmienia się:
- po zakończeniu pierwszego seta;
- po drugim secie, jeśli będzie potrzebny trzeci;
- w trzecim secie, gdy jedna ze stron jako pierwsza zdobędzie 11 punktów.
Regułę zmiany stron przy 11 punktach w trzecim secie określa punkt 8.1.3 dokumentu BWF „Laws of Badminton” w wersji z czerwca 2016 r. Ta wersja dokumentu potwierdza opisaną zasadę, ale sama nie rozstrzyga, jaki regulamin obowiązuje w konkretnym turnieju.
Zmiana stron w trakcie decydującego seta nie zeruje wyniku i nie odbiera prawa do serwisu. Po przejściu na drugą połowę nadal wybiera się prawe lub lewe pole według liczby punktów strony serwującej.
Jeśli zawodnicy przeoczą właściwy moment, zmieniają strony po zauważeniu pomyłki, gdy lotka nie jest w grze. Dotychczasowy wynik pozostaje zachowany.
Najczęstsze błędy podczas wymiany
Po prawidłowym serwisie zadaniem jest skierowanie lotki nad siatką w granice boiska przeciwnika. Wymiana kończy się między innymi wtedy, gdy lotka dotknie podłoża, wypadnie poza boisko albo zawodnik popełni błąd.
Najczęstsze sytuacje, które dają punkt przeciwnikowi, to:
- Aut: lotka spada całkowicie poza właściwymi liniami. Liczy się miejsce jej upadku, a nie to, czy wcześniej leciała poza obrysem boiska.
- Kontakt z ciałem lub ubraniem: dotknięcie lotki dłonią, koszulką czy nogą kończy wymianę.
- Dotknięcie siatki: kontakt rakiety, ciała lub ubrania z siatką albo jej podporami podczas trwającej akcji jest błędem.
- Dwa kolejne zagrania po jednej stronie: w deblu nie można podać lotki partnerowi, aby dopiero on przebił ją nad siatką.
- Złapanie i wyrzucenie lotki rakietą: lotkę należy uderzyć, a nie zatrzymać na naciągu i przenieść.
- Utrudnianie gry przeciwnikowi: nie wolno blokować jego prawidłowego zagrania ani celowo rozpraszać go krzykiem czy gestem.
Przy grze blisko siatki pierwszy kontakt rakiety z lotką powinien nastąpić po własnej stronie. Rakieta może następnie przekroczyć płaszczyznę siatki jako naturalna kontynuacja uderzenia, o ile zawodnik nie dotknie siatki ani nie przeszkodzi przeciwnikowi.
Pojedyncze zagranie, w którym lotka zetknie się z główką i naciągiem rakiety w jednym ruchu, nie musi być podwójnym odbiciem. Błędem jest ponowne, odrębne uderzenie. Przy pierwszym meczu najbardziej pomaga konsekwentne pilnowanie trzech rzeczy: granic boiska, właściwego odbierającego oraz wyniku wypowiadanego przed każdym serwisem.
O autorce
Lena DomańskaLena Domańska — redaktorka Bibiuti.pl. Opracowuje poradniki o pielęgnacji, makijażu, włosach i stylu. Zwraca uwagę na dobór produktów, codzienne nawyki i informacje producentów, aby ułatwiać czytelniczkom świadome wybory.
