Przejdź do treści
Bibiuti — strona główna
Strona główna » EKUZ: co obejmuje karta i jak ją wyrobić przed wyjazdem

EKUZ: co obejmuje karta i jak ją wyrobić przed wyjazdem

Zdrowie
Osoba wkłada jasnoniebieską kartę do czarnego portfela obok otwartej walizki z ubraniami, słomkowego kapelusza i okularów przeciwsłonecznych.
Spis treści

EKUZ, czyli Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego, potwierdza prawo do niezbędnego leczenia podczas czasowego pobytu w innym kraju UE, EFTA lub w Zjednoczonym Królestwie. Uprawnia do korzystania z publicznej opieki zdrowotnej na zasadach obowiązujących osoby ubezpieczone w danym kraju, więc nie zawsze oznacza leczenie bez dopłat. Kartę wydaje się bezpłatnie i osobno dla każdej osoby, także dla dziecka.

Co obejmuje EKUZ, a za co możesz zapłacić?

Karta przydaje się, gdy podczas wyjazdu zachorujesz, doznasz urazu albo pogorszy się stan zdrowia i potrzebujesz opieki, której nie można bezpiecznie odłożyć do powrotu. O tym, czy dane świadczenie jest niezbędne z medycznego punktu widzenia, decyduje lekarz. Nie chodzi wyłącznie o bezpośrednie zagrożenie życia: znaczenie ma też to, czy bez leczenia musiałbyś przerwać pobyt i wrócić do Polski.

EKUZ działa w ramach publicznego systemu opieki zdrowotnej. Przed wizytą upewnij się, że placówka przyjmuje pacjentów w tym systemie i rozlicza świadczenia na podstawie karty. Niektóre przychodnie mogą być prywatne, a jednocześnie mieć umowę na świadczenia publiczne — sama nazwa „klinika” lub „centrum medyczne” nie przesądza o sposobie rozliczenia.

Za świadczenia płacisz na takich samych zasadach jak osoby ubezpieczone w kraju pobytu. Jeśli miejscowi dopłacają do wizyty, pobytu w szpitalu, leków lub transportu karetką, dopłata może dotyczyć także Ciebie. NFZ co do zasady nie zwraca takich kwot tylko dlatego, że w Polsce podobne świadczenie jest bezpłatne.

EKUZ nie zastępuje ubezpieczenia turystycznego

Karta nie obejmuje leczenia w placówkach prywatnych działających poza publicznym systemem ani leczenia, którego celem jest wyjazd za granicę. Nie pokrywa też co do zasady kosztów akcji ratunkowej, na przykład poszukiwania lub transportu ze stoku czy górskiego szlaku, ani powrotu medycznego do Polski. Zasady ratownictwa i dopłaty różnią się między krajami, dlatego sprawdź je przed wyjazdem — szczególnie jeśli planujesz sporty zimowe, górskie lub wodne.

Jeśli potrzebujesz zaplanowanego leczenia za granicą, EKUZ nie jest właściwą podstawą do jego sfinansowania. Obowiązują odrębne zasady, a w określonych przypadkach konieczna jest wcześniejsza zgoda NFZ.

Karta może obejmować opiekę potrzebną w trakcie pobytu również przy chorobie przewlekłej lub ciąży. Nie oznacza to jednak automatycznego pokrycia każdej zaplanowanej kontroli, porodu czy leczenia. Ocenia się konkretną sytuację, konieczność świadczenia i zasady systemu kraju, w którym przebywasz.

W jakich krajach działa EKUZ?

Korzystasz z niej podczas czasowego pobytu w państwach Unii Europejskiej, Islandii, Liechtensteinie, Norwegii i Szwajcarii, a także w Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Karta obowiązuje również na wybranych terytoriach zamorskich Francji, Portugalii i Hiszpanii.

EKUZ nie działa między innymi w Monako, San Marino, Watykanie, na Wyspach Normandzkich ani na wyspie Man. Odrębne ograniczenia mogą dotyczyć osób, które nie są obywatelami państwa UE — w niektórych państwach EFTA i w Danii dostęp do świadczeń zależy od zasad koordynacji ubezpieczenia. Jeśli masz wątpliwości, sprawdź swoją sytuację w NFZ przed podróżą.

Kto może otrzymać kartę?

EKUZ przysługuje osobie, która ma prawo do świadczeń zdrowotnych finansowanych w Polsce. Dotyczy to osób ubezpieczonych w NFZ oraz niektórych osób nieubezpieczonych, którym prawo do świadczeń przyznają przepisy, na przykład dzieci w określonych sytuacjach.

Każdy członek rodziny potrzebuje własnej karty. Ubezpieczenie dziecka lub innego członka rodziny jako osoby zgłoszonej do ubezpieczenia nie zastępuje jego EKUZ.

Jak wyrobić EKUZ w 2026 roku?

Wniosek o kartę na czasowy wyjazd turystyczny, naukowy lub podobny możesz złożyć:

  • przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP);
  • w aplikacji mojeIKP;
  • osobiście w oddziale lub delegaturze NFZ;
  • pocztą tradycyjną, wysyłając wniosek do oddziału NFZ.

Od 1 stycznia 2026 roku elektronicznego wniosku o EKUZ na pobyt czasowy nie złożysz przez ePUAP. Wnioski związane z wykonywaniem pracy za granicą podlegają odrębnym zasadom — NFZ wskazuje dla nich także kanały takie jak poczta elektroniczna lub usługa doręczenia elektronicznego.

Wniosek przez IKP lub mojeIKP

  1. Zaloguj się do IKP na pacjent.gov.pl albo otwórz aplikację mojeIKP.
  2. Wybierz usługę dotyczącą EKUZ i wskaż cel wyjazdu. Przy pobycie czasowym wybierz wniosek turystyczny.
  3. Sprawdź dane i uzupełnij wniosek zgodnie z instrukcjami. Jeśli system poprosi o dokument potwierdzający uprawnienie, dołącz go w wymaganej formie.
  4. Wyślij wniosek i sprawdź jego status. Jeśli NFZ nie może potwierdzić uprawnienia na podstawie dostępnych danych, może poprosić o dodatkowe dokumenty.

Wniosek w oddziale lub pocztą

Formularz możesz złożyć osobiście w oddziale albo delegaturze NFZ. Wniosek pocztowy podpisz i wyślij zgodnie z instrukcją NFZ. Wybierz tę drogę, jeśli nie korzystasz z IKP lub potrzebujesz wyjaśnić swoją sytuację z pracownikiem oddziału. Złóż dokumenty z wyprzedzeniem: czas obsługi i doręczenia może się różnić, zwłaszcza przed wakacjami i feriami.

Jakie dokumenty mogą być potrzebne?

W wielu przypadkach NFZ potwierdza uprawnienie w swoich bazach i nie wymaga dodatkowych załączników. W zależności od sytuacji urząd może jednak poprosić o dokumenty. Przykładowo:

  • osoba po 18. roku życia ubezpieczona jako członek rodziny może potrzebować dokumentu potwierdzającego kontynuowanie nauki;
  • wyjazd związany z pracą może wymagać dokumentu A1;
  • wyjazd w celu poszukiwania pracy może wymagać dokumentu U2;
  • wniosek składany za inną osobę może wymagać upoważnienia.

Sprawdź aktualne wymagania dla swojej sytuacji przed wysłaniem wniosku. Nie dołączaj dokumentu tylko dlatego, że dotyczył innego rodzaju wyjazdu — wymagania zależą od podstawy ubezpieczenia i celu pobytu.

Jak długo jest ważna karta?

Okres ważności zależy od tego, z jakiego tytułu przysługuje Ci prawo do świadczeń. Przykładowo NFZ wydaje karty na różne okresy: do 18. urodzin dzieciom, na 18 miesięcy wielu osobom uczącym się lub zgłoszonym do ubezpieczenia jako członek rodziny po 18. roku życia, na 3 lata osobom zatrudnionym lub prowadzącym działalność, a w wybranych przypadkach emerytom na 5 albo 20 lat. Dla niektórych szczególnych uprawnień okres jest krótszy.

Dokładną datę sprawdź na swojej karcie. Pamiętaj też, że ważny termin wydrukowany na EKUZ nie wystarczy, jeśli wcześniej utracisz prawo do świadczeń finansowanych przez NFZ. W takiej sytuacji prawo do posługiwania się kartą wygasa po 30 dniach od utraty uprawnienia. Zmiana pracy, zawieszenie działalności lub podjęcie zatrudnienia w innym państwie mogą wymagać sprawdzenia, któremu systemowi ubezpieczenia podlegasz.

Co zrobić, jeśli nie masz karty podczas wyjazdu?

Jeśli potrzebujesz leczenia w kraju UE, EFTA lub w Zjednoczonym Królestwie, a nie masz przy sobie EKUZ, możesz wystąpić o certyfikat tymczasowo zastępujący kartę. NFZ może wydać go między innymi wtedy, gdy karta została w domu, zgubiła się, została skradziona albo nie zdążyłeś jej wyrobić.

Od czerwca 2026 roku wniosek o e-certyfikat można złożyć w aplikacji mojeIKP. Certyfikat zastępuje kartę w konkretnej sytuacji i jest wydawany na ograniczony okres — nie jest elektroniczną wersją EKUZ na cały wyjazd. Jeśli jesteś już w placówce, poproś personel o pomoc w uzyskaniu dokumentu lub skontaktuj się z NFZ. Gdy leczenie wymaga pilnej pomocy, nie odkładaj jej z powodu braku karty; placówka może poprosić o zapłatę, a dalsze rozliczenie zależy od zasad danego kraju i Twojego uprawnienia.

Co sprawdzić przed wyjazdem?

  • Czy każda podróżująca osoba ma własną, aktualną kartę.
  • Czy nadal masz prawo do świadczeń NFZ i czy cel wyjazdu nie zmienia Twojej sytuacji ubezpieczeniowej.
  • Czy placówki w miejscu pobytu przyjmują pacjentów w publicznym systemie.
  • Jakie dopłaty obowiązują w kraju docelowym oraz czy ratownictwo i transport medyczny są objęte ochroną.
  • Czy przy Twoich aktywnościach lub stanie zdrowia potrzebujesz dodatkowej polisy.

Przy planowaniu bagażu przyda się też lista rzeczy do spakowania na wakacje, ale EKUZ warto sprawdzić wcześniej — karta nie jest ubezpieczeniem od wszystkich kosztów podróży.

O autorce

Lena Domańska

Lena Domańska — redaktorka Bibiuti.pl. Opracowuje poradniki o pielęgnacji, makijażu, włosach i stylu. Zwraca uwagę na dobór produktów, codzienne nawyki i informacje producentów, aby ułatwiać czytelniczkom świadome wybory.

Wszystkie artykuły autorki →

Przeczytaj również